Đại ý của câu nói đó là những gì xảy ra với bạn chỉ chiếm 10% cuộc sống của bạn. 90% còn lại là cách bạn ứng phó với những điều đó. Câu nói này đã tồn tại trên tường nhà mình gần 10 năm. Và mình coi nó như kim chỉ nam cho những suy nghĩ và hành động trong cuộc sống.
Trước đây, mình cũng từng là người thích đổ lỗi cho hoàn cảnh, trách móc người khác khi gặp vấn đề hoặc khó khăn. Nhưng rồi một ngày mình đọc được câu nói này trong một bài viết về tâm lý học hành vi. Và chính bài viết này đã giúp mình thay đổi khá nhiều về tư duy. Mình nhận ra rằng khi mình dừng việc đổ lỗi và bắt đầu chịu trách nhiệm, cuộc sống cũng thay đổi theo hướng tích cực hơn. Kể từ đó, mỗi khi gặp khó khăn, mình luôn tự nhắc nhở: “Không phải hoàn cảnh, không phải người khác, mà chính mình mới là người quyết định số phận của mình.”
Chúng ta không thể kiểm soát hết tất cả mọi thứ xảy đến với mình, nhưng có thể kiểm soát cách phản ứng với chúng. Bạn không thể ngăn ai đó cáu gắt, khó chịu với mình, nhưng bạn có thể kiểm soát cảm xúc của bản thân để xoa dịu tình hình và tránh đổ thêm dầu vào lửa.
Khi đối diện với thất bại, bạn có hai lựa chọn: đổ lỗi cho hoàn cảnh hoặc phân tích để tìm ra nguyên nhân và hướng đi mới. Nói đâu xa, năm 2020 mình có làm một dự án khởi nghiệp. Đến năm 2022, mọi việc vượt qua tầm kiểm soát, mình phá sản và lâm vào cảnh nợ nần chồng chất. Lúc đó mình gần như suy sụp hoàn toàn. Mình có thể dễ dàng trách móc thị trường, đội ngũ, vận hạn… Nhưng thay vào đó, mình chọn cách phân tích nguyên nhân thất bại. Điều này giúp mình nhìn nhận vấn đề một cách khách quan và có những hành động phù hợp với tình hình lúc đó. Nhờ vậy hiện tại mình gần như đã khắc phục được hậu quả của lần khởi nghiệp đó đồng thời mình không còn coi thất bại nữa là một điều gì đó quá đáng sợ. Mình xem mỗi lần thất bại là một cơ hội để tìm thấy được những lỗ hổng về kiến thức, kinh nghiệm, trải nghiệm để có thể làm tốt hơn ở những lần tiếp theo. Mình chắc chắn không thể thay đổi thực tại đang diễn ra, nhưng có thể thay đổi góc nhìn về vấn đề. Một góc nhìn tích cực hơn đã giúp mình dễ dàng vượt qua để bước tiếp.
Còn nếu như lúc đó mình chọn tư duy đổ lỗi hoặc đóng vai nạn nhân? Thì có lẽ cuộc sống hiện tại của mình sẽ bước vào một vòng lặp tiêu cực không có lối thoát! Vì những ai có tư duy này thường cảm thấy bất lực, luôn mong chờ sự cảm thông của người khác thay vì tìm cách hành động để thay đổi tình hình thực tế đang diễn ra. Họ mất đi quyền kiểm soát cuộc sống, bị mắc kẹt trong vòng luẩn quẩn của sự bất mãn và tiêu cực. Cuộc đời lúc nào cũng “không như ý” vì họ chỉ nhìn thấy những đám mây đen mà không để ý rằng sau những đám mây đen đó là một bầu trời sáng chói.
Việc nhận trách nhiệm không những giúp mình phát triển bản thân mà còn cải thiện các mối quan hệ. Trước đây, mình từng có những lần tranh cãi không đáng có với người yêu, bạn bè. Nhưng khi mình tập trung vào bản thân, tìm cách thay đổi chính mình thay vì đổ lỗi, mình nhận ra rằng điều đó khiến những người xung quanh cũng thay đổi theo. Trong công việc, thay vì than phiền “cái này khó quá”, mình tự hỏi: “Mình có thể làm gì để cải thiện?” Và chính tư duy đó giúp mình học hỏi, phát triển nhanh hơn.
Tất nhiên, có những thứ thực sự nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta, như thiên tai, bệnh tật, biến động thị trường… Nhưng ngay cả trong những tình huống đó, phản ứng của chúng ta vẫn là điều quan trọng nhất. Chúng ta có thể lựa chọn than trời trách đất hoặc tập trung vào những gì mình có thể làm.
Vậy bạn thì sao? Bạn có đang rơi vào vòng lặp đổ lỗi và tư duy nạn nhân không? Nếu có, thử thay đổi góc nhìn một chút xem. Khi bạn nhận trách nhiệm về mình, bạn không chỉ kiểm soát được cuộc sống, làm chủ cuộc đời, mà còn mở ra những cơ hội phát triển mà trước đây bạn chưa từng nghĩ tới.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc những dòng tâm sự này của mình. Nếu có những quan điểm hoặc suy nghĩ hay ho gì về chủ đề này bạn có thể để lại cmt bên dưới để mình thêm vào bài viết và mở rộng tư duy hơn.